Schizofrenia jest jedną z najczęściej wystepujących chorób psychicznych ( psychoz) . Zapadają na nią zarówno kobiety jak i mężczyźni. Dotyka ok. 1 proc. światowej populacji. Jest to zaburzenie o niejasnej przyczynie , zmiennym początku i przebiegu oraz narastajacych trudnościach funkcjonowania społecznego. Schizofrenia występuje na całym świecie , we wszystkich kręgach kulturowych . Jest chorobą ludzi młodych . Zazwyczaj wcześniej się pojawia u mężczyzn ( przed 20 rokiem życia) niż u kobiet ( między 20 a 30 rokiem życia) .

Podstawowymi objawami schizofrenii są

• niespójność w sferze myślenia , emocji, aktywności i czynności poznawczych ( pamięć, uwaga , koncentracja),
• autyzm ( oderwanie od rzeczywistości i życie w świecie własnych przeżyć)
• niedostosowanie i zaburzenia kontaktu ( porozumienie staje się coraz trudniejsze , zachowanie coraz mniej czytelne, zrozumiałe i przwidywalne),
• objawy wytwórcze ( urojenia – fałszywe sądy , halucynacje -np „ słyszenie głosów”).

Przyczyny schizofrenii :

Tak jak w wielu zaburzeniach psychicznych , tak i w przypadku schozofrenii , nie ma jednej przyczyny . Na pojawienie się choroby ma wpływ nakładanie się czynników biologicznych ( wrodzonych , genetycznych) , psychologicznych i środowiskowych. Najprawdopodobniej rzeczywiste czynniki mają naturę biologiczną , natomiast oddziaływania psychologiczne i społeczne , choś mogą prowokować początek choroby i jej kolejnych epizodów , a nawet pogarszać jej przebieg , mają znaczenie drugorzędne. Innymi słowy człowiek ze schizofrenią może sie urodzić , ale czy choroba się rozwinie zależy czasem od tego , co po drodze funduje nam świat.

Początek schizofrenii :

Psychoza narasta zwykle przez kilka , kilkanaście dni, czasami tygodni. Osoba chora nie ma poczucia choroby , a jedynie nasilające się poczucie niejasności otaczającego ją świata , poczucie zagrożenia – wydaje się ,że niektórzy ludzie są przeciwko niej , podsłuchują , obserwują . Pojawia się poczucie dostrzegania więcej niż dostrzegaja inni ludzie , podejrzenie , że istnieje jakiś spisek , zmowa. Zmniejsza się krąg ludzi życzliwych . Pojawia się poczucie osaczenia , zwłaszcza w sytuacjach , kiedy ktoś z najbliższych zaczyna sugerować chorobę i wizytę u lekarza , czy wręcz leczenie w szpitalu. Często zaczyna się społeczna izolacja – osoba chora unika kontaktów towarzyskich , a znajomi, przyjaciele czy rodzina nie bardzo wiedząc jak sie zachować , jak rozmawiać, również o te kontakty nie zabiegają. Bywa,że taką osobę odrzucają. Łatwo się wtedy poczuć zepchniętym na margines , nikomu niepotzrbnym. W tej sytuacji mogą pojawić się nawet najgorsze myśli.

Leczenie schizofrenii :

Leczeniem schizofrenii powinni się zajmować przede wszystkim psychiatrzy. W leczeniu stosuje się leki przeciwpsychotyczne ( neuroleptyki) , które od czasu pierwszego zastosowania w latach 50. ubiegłego stulecia sprawiły , że wielu chorych na schizofrenię mogło opuścić szpitale psychiatryczne , a niektórzy z nich prowadzić aktywne życie zawodowe i społeczne . Działanie neuroleptyków objawia się aktywizacją bądź uspokojeniem , poprawą relacji międzyludzkich, działaniem przeciwlękowym. Tłumią też objawy wytwórcze ( halucynacje i urojenia ) oraz działają na objawy negatywne. Leki neuroleptyczne różnią sie między sobą siła działania , w związku z tym należy odpowiednio dobierać dawkę leku . Zasada jest taka ,żeby uzyskać jak najlepsze wyniki przy możliwie najniższej dawce . Neuroleptyki dzialą się na leki I generacji – neuroleptyki klasyczne i II generacji – neuroleptyki atypowe, wprowadzone do lecznictwa w latach 90. ubiegłego wieku. Leki atypowe okazały się bardziej skuteczne w działaniu na objawy negatywne – poprawiaja kontakt i relacje społeczne , zwiększają aktywność, mają też pozytywny wpływ na nastrój . Również tolerancja tych leków jest lepsza , podczas kuracji nimi obserwuje się mniej działań niepożądanych. Obecnie neurolpetyki atypowe są lekami pierwszego rzutu w leczeniu schizofrenii . Należy podkreślić, że są to leki bezpieczne i , co ważnie , nie uzależniają. Leki ,jeśli sa zażywane regularnie pomagają w znaczny sposób kontrolować objawy chorobowe. Gdyby, mimo wszystko, pojawiły się jakieś działania uboczne leku, należy bezwzględnie zgłosić to lekarzowi , który może skorygować dawkę lub zmienić lek na inny. Leczenie schizofrenii jest długotrwałe, a u chorych , którzy przebyli co najumniej trzy epizody choroby neurolpetyki należy podawać bezterminowo , aczkolwiek jeśli stan jest ustablizowany można zmniejszać dawkę leku co pięc lat. Bardzo ważne jest regularne przyjmowanie leków. Ale niebagatelne znaczenia mają też rozmowy z psychologiem ( psychoterapia) , treningi radzenia sobie , edukacja, wsparcie rodzinne i społeczne.

Metodą wspomagającą (pomocniczą) jest farmakoterapia.